2018-11-17

Imieniny: Gracjana i Bogusława

Zakończono demontaż pomnika „Bohaterom Września 1939”

by Marek Sokołowski on Luty 25, 2015

 

Wybudowany w 1981 roku, w miejscu bitwy pod Barakiem, pomnik Bohaterom Września 1939, w wyniku prac budowalnych przy drodze ekspresowej nr 7, został już zdemontowany. Wykonany z piaskowca pomnik zwieńczony orłem, zdjęto już wcześniej a 24 lutego rozpoczęto prace przy rozbiórce betonowego postumentu. Prace prowadzone przez firmę Michała Mojeckiego, nadzoruje archeolog Michał Gliński. W ocenie konserwatora M. Mojeckiego, kamienny pomnik eksponowany przez lata w warunkach zewnętrznych, jest w złym stanie technicznym. Obiekt przez lata narażony był na działania szkodliwych czynników pochodzących z atmosfery, w tym związków chemicznych pochodzących ze spalin samochodowych. Na jego powierzchni utworzyły się nawarstwienia, działające agresywnie na składniki mineralne piaskowca i doprowadzające do uszkodzenia i zniszczenia pierwszych stref skały.

W czasie rozbiórki na miejscu prac byli przedstawiciele koła Szydłowiec, Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowe: prezes Zofia Pawlak i wiceprezes Marek Jańczyk oraz przedstawiciele Gminy Szydłowiec: społeczny opiekun miejsc pamięci narodowej Marek Sokołowski oraz pracownik UM Ilona Mamla. Głównym ich motywem uczestniczenia przy pracach rozbiórkowych była kwestia udokumentowania prac jak i sprawa ewentualnego odnalezienia aktu erekcyjnego Pomnika.

Pomnik w Baraku, od 1981 roku był świadkiem wielu podniosłych uroczystości patriotycznych,  w ostatnich latach z organizowanych z ceremoniałem wojskowym.  Pomnik był wybudowani i odsłonięty w 42 rocznice Bitwy pod Barakiem, we wrześniu 1981 roku, powstał staraniem środowiska weteranów Armii Krajowej. Pomysłodawcą budowy i głównym wykonawcą był Zygmunt Jańczyk ps „Milimetr”, ( 1927-1989) którego w tych staraniach wspierali kombatanci z AK, skupieni w ówczesnym Związku Bojowników o Wolność i Demokrację.

Pomocy udzielił mu architekt Stanisław Dworak, zarówno w wykonaniu projektu, jak załatwieniu spraw administracyjnych związanych z pozwoleniem na budowę. Sam pomnik zwieńczony orłem, pierwotnie bez korony wykonany został w zakładzie kamieniarskim Waldemara Pikla. Nieodzownej pomocy materiałowej, a były to czasy niedoborów wszystkiego, udzieliła Gminna Spółdzielnia Samopomoc Chłopska w Szydłowcu, z jej pracownikiem Henrykiem Kapturskim Środowisko byłych żołnierzy Armii Krajowej starało się działając w organizacji kombatanckiej, stawiać pomniki upamiętniające miejsca straceń i walk, zabezpieczać mogiły poległych, co w znacznym stopniu, jak widać po śladach pamięci się udało. Warto przy tej okazji wspomnieć szczególnie kapitana Gustawa Krolla ps „Jan” ( 1808-1982) oraz Czesława Barszcza ps Lis (1919-1998), w tamtym okresie prezesa szydłowieckiego koła ZBOWiD.

Na fali odwilży zapoczątkowanej strajkami i powstaniem Solidarności, w 1981 roku poświęcony został także sztandar Podobwodu AK III baonu 72 pp AK, którego głównym inicjatorem był Tadeusz Barszcz (ps Skrzetuski, Piorun), chorążym sztandaru jest obecnie pan Marek Jańczyk, syn Zygmunta Jańczyka. Funkcję prezesa koła Szydłowic ŚZŻAK, pełni obecnie córka Czesława Barszcza, pani Zofia Pawlak.