2018-11-21

Imieniny: Zenona i Honoraty

Wakacje z PS. Cz. 2 – Czy wakacje w domu też mogą być udane?

by Marek Sokołowski on Sierpień 8, 2013

Lato spędzane w domu nie musi być nudne i monotonne. Gdy zamierzasz spędzać wakacje w miejscu swojego zamieszkania i nie napawa Cię to zbytnim optymizmem, możesz pomyśleć o atrakcjach, do jakich masz dostęp i na które możesz sobie pozwolić. Może w pobliżu naszego miejsca zamieszkania znajdują się ciekawe zabytki czy malownicze krajobrazy, które warto byłoby odwiedzić i poznać? Wakacje w „domu” mogą mieć swoje dobre strony. W czasie pracy i nauki trudno wygospodarować więcej czasu na bliższe poznanie swojej okolicy, dlatego często nie zdajemy sobie sprawy z tego, co ona może nam zaoferować. Dlatego w wakacje warto się rozejrzeć i znaleźć coś ciekawego dla siebie w pobliżu swojego miejsca zamieszkania.

Można by rzec, że Powiat Szydłowiecki i jego okolice obfitują w cenne i ciekawe zabytki, rezerwaty przyrody, obszary chronionego krajobrazu itp. Zapewne nie wszyscy mieszkańcy Powiatu Szydłowieckiego zdają sobie sprawę z tego, że wakacje spędzone w „domu” nie muszą równać się z nudą i brakiem różnorodności. Gdy dysponujemy wolnym czasem i nie wiemy co z min zrobić możemy odwiedzić: szydłowiecki zamek, zamek w Chlewiskach czy zamek w Iłży, który co prawda nie mieści się na terenie naszego powiatu, ale dzieli nas od niego nie wiele ponad 30 km. Ponadto zwiedzić można zabytkową Hutę Żelaza, Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych, Centrum Rzeźby Polskiej czy krajobrazy podlegające ochronie.
W Skarżysku – Kamiennej, które położone jest zaledwie 10 km od Szydłowca także znajdują się miejsca godne poświęcenia uwagi, np. w budynku zawiadowcy dawnej huty „Rejów” mieści się obecnie Muzeum im. Orła Białego, a w północnej części miasta znajduje się Sanktuarium Matki Bożej Ostrobramskiej – replika wileńskiej Ostrej Bramy.

Szydłowiecki Zamek to jeden z najcenniejszych zabytków miasta. To właśnie w zamku w którym obecnie mieści się Szydłowieckie Centrum Kultury i Sportu – Zamek, Biblioteka Publiczna, Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych oraz Szydłowiecki Uniwersytet Trzeciego Wieku rozwija się i kształtuje lokalna kultura. Współcześnie szydłowiecki zamek to miejsce spełniające funkcje kulturalne, a więc całkowicie odmienne od pierwotnej funkcji obronnej i siedziby ówczesnych właścicieli miasta. Dziś zamek tętni życiem kulturalnym. Historia szydłowieckiego zamku sięga XV wieku i wiąże się z rodem Odrowążów – pierwszych właścicieli Szydłowca, protoplastów rodu Szydłowieckich. Zamek w Szydłowcu to jedyna zachowana do dzisiejszych czasów na ziemi szydłowieckiej budowla odzwierciedlająca wczesnorenesansową architekturę charakterystyczną dla siedzib magnackich w Polsce. Z szydłowieckim zamkiem związana jest także pewna legenda mówiąca o tym, że zamek połączony jest z szydłowieckim kościołem farnym podziemnym tunelem. Według legendy od wieków na zamku straszy czart zwany Skalistym. Podobno pewien szlachcic zakochał się w młodej i pięknej Elżbiecie z Radziwiłłów i aby mógł się z nią spotykać, w tajemnicy przez jej ojcem zawarł umowę z diabłem.

Zamek w Chlewiskach (obecnie pałac) – wzniesiony w późnym średniowieczu w miejscu XII – wiecznego grodziska. Pierwszy dwór powstał w tym miejscu na ruinach średniowiecznego zamku, który od XII wieku należał do rodu Duninów. Przebudowano go na początku XVII wieku, a następnie w XIX w. Klasycystyczny pałac wznosi się na wzgórzu przy drodze do Pawłowa. Budowla składa się z dwóch oszkarpowanych skrzydeł stykających się pod kątem prostym.

Zamek w Iłży − ruiny gotycko-renesansowego zamku biskupów krakowskich zbudowanego prawdopodobnie w latach 1326-1347 z inicjatywy biskupa krakowskiego Jana Grota. Przebudowany w poł. XVI i w XVII wieku dzięki czemu zyskał wystrój renesansowy i nowe fortyfikacje bastejowe. Zniszczony przez wojska szwedzkie i siedmiogrodzkie Jerzego Rakoczego w czasach Potopu. Odbudowany w XVII wieku i po pożarze opuszczony pod koniec wieku XVIII.

W szydłowieckim zamku mieści się obecnie m.in. Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych, w którym zgromadzono unikatową na skalę europejską kolekcję eksponatów. Muzeum było pierwszą w Europie placówką specjalistyczną, która objęła swoim zasięgiem obszar jednego kraju. Udało się tu zgromadzić ok.2/3 wszystkich polskich instrumentów ludowych, wiejskich, znajdujących się w zasobach muzealnych

Centrum Rzeźby Polskiej, które znajduje się bezpośrednim sąsiedztwie trasy E7 Warszawa – Kraków. Centrum Rzeźby Polskiej znajduje się w zespole podworskim, na który składa się pałac Józefa Brandta, oranżeria, kaplica, oficyna, spichlerz, wozownia i stajnie oraz park krajobrazowy, w którym wyeksponowano elementy architektoniczno – rzeźbiarskie z XVII – XIXw. W pałacu umieszczono Muzeum XIX wiecznych wnętrz dworskich,a w kaplicy – wystawę obrazującą historię i tradycje artystyczne Orońska. Zabudowania folwarczne przystosowano na warsztaty i pracownie Ośrodka Pracy Twórczej Rzeźbiarzy. Co roku korzysta z nich ok.200 artystów polskich i zagranicznych. W dawnym spichlerzu znajduje się hotel. W 1992 roku powstał nowoczesny pawilon mieszczący Muzeum Rzeźby Współczesnej. Centrum dokumentuje współczesną rzeźbę polską, organizuje liczne wystawy, sympozja, spotkania z artystami i krytykami sztuki,  imprezy. W Krogulczy Mokrej w Gminie Orońsko rośnie jeden z najwspanialszych okazów pomników przyrody (w 1978 roku został uznany za pomnik przyrody) – 350 letni dąb o 4 konarach, zwany czwartakiem.

Zabytkowa Huta Żelaza w Chlewiskach wybudowana przez Francuskie Towarzystwo Metalurgiczne w latach 1882-1892, oddział Muzeum Techniki w Warszawie. W Hucie Żelaza zachowała się wielki piec (produkował 13 t surówki na dobę), trzy prażarki rudy, wieża wyciągowa (tzw. gichtociąg wodny) oraz warsztat mechaniczny. Piec ten działał aż do 1940 r. (produkcję wstrzymali Niemcy) jako ostatni w Europie Środkowej tego typu obiekt pracujący w oparciu o węgiel drzewny.

Muzeum Orła Białego w Skarżysku – Kamiennej istnieje od prawie 40 lat. W Muzeum, obok wystawy obrazującej rozwój miasta, prezentowane są eksponaty związane z okresem II wojny światowej.

Sanktuarium Matki Bożej Ostrobramskiej w Skarżysku-Kamiennej – sanktuarium w Skarżysku-Kamiennej, kopia Ostrej Bramy w Wilnie. Decyzją wilnianina ks. biskupa Edwarda Materskiego, pierwszego ordynariusza diecezji radomskiej, w maju 1988 r. W dniu 22 października 1989 r. ks. kard. Henryk Gulbinowicz dokonał poświęcenia kaplicy i intronizacji wizerunku Matki Bożej. Obraz jest darem ks. bp. Edwarda Materskiego, a namalowała go wilnianka p. Izabela Borowska. Koronacja obrazu Matki Boskiej Ostrobramskiej odbyła się 2 lipca 2005 r. rozpoczęto budowę Sanktuarium Matki Bożej Ostrobramskiej w Skarżysku-Kamiennej.

Na terenie powiatu znajdują się obszary podlegające ochronie – południowa część Powiatu Szydłowieckiego to liczne lasy, rezerwaty przyrody, obszary chronionego krajobrazu, pomniki przyrody i tereny rekreacyjne.
W skład rezerwatów przyrody wchodzą: rezerwat „Polesie” na terenie gminy Chlewiska oraz rezerwaty „Cis A” i „Cis B” w pobliżu Majdowa w gminie Szydłowiec. Dwa ostatnie, o powierzchni 9,25 ha i 6,1 ha, utworzono w roku 1953 dla ochrony naturalnego środowiska cisa. Rosnące na wilgotnych terenach cisy w formie drzewiastej i krzewiastej dorastają do 9 m wysokości.

Obszary chronionego krajobrazu tworzą duży kompleks leśny zwany Lasami Przysusko-Szydłowieckimi. W kompleksie występują różne gatunki drzew takie jak: sosna, jodła, buk zwyczajny, modrzew polski, jawor, dąb szypułkowy.
Na terenie powiatu występują liczne pomniki przyrody, w gminie Orońsko znajduje się zabytkowy park z czarną olchą oraz pomnik przyrody ożywionej – aleja z XIX wiecznymi lipami, jesionami i klonami. Szczególnie atrakcyjne krajobrazowo są okolice: Aleksandrow, Borek, Huty, Leszczyn i Majdanek gdzie występują liczne cisy, dęby oraz lipy szerokolistne, pochodzące z XVII wieku. Natomiast w gminie Szydłowiec znajduje się duży kompleks leśny z XIX wiecznymi bukami, klonami, jaworami.

To tylko niektóre alternatywy na to, aby wakacje spędzone w naszym powiecie nie okazały się monotonne i „bezbarwne”. Tym, którzy spędzają wakacje w „domu” życzymy odkrywczego poznawania swojej okolicy.

Źródła zdjęć:
1. turystykaziemiszydlowieckiej.pl
2. turystykaziemiszydlowieckiej.pl
3. turystyka.ilza.pl
4. turystykaziemiszydlowieckiej.pl
5. warsawtour.pl
6. turystykaziemiszydlowieckiej.pl
7. rodzinnepodroze.pl
8. krodo.pl