2018-11-16

Imieniny: Olimpii i Łazarza

Największa bitwa w historii Ziemi Szydłowieckiej

by Bartosz Kaluga on Lipiec 5, 2013

Dzisiaj przypada 406-rocznica największej bitwy jaka kiedykolwiek miała miejsce na Ziemi Szydłowieckiej. 5 lipca 1607 w Guzowie miała miejsce decydująca bitwa rokoszu Zebrzydowskiego – w której wojska koronne Zygmunta III Wazy po dowództwem hetmana koronnego Stanisława Żółkiewskiego (na fot.) pobiły wojska buntowników pod dowództwem marszałka wielkiego koronnego Mikołaja Zebrzydowskiego.

Guzów, wieś leżąca obecnie w granicach Gminy Orońsko. Ponad 400 lat temu w tej niewielkiej wsi stanęły naprzeciw siebie: ponad 10-cio tysięczna, idąca z Warki przez Radom na Szydłowiec i dalej w stronę Krakowa armia Zebrzydowskiego oraz 12-sto tysięczna armia królewska Zygmunta III Wazy, w której oprócz późniejszego zdobywcy Moskwy i zwycięzcy spod Kłuszyna – hetmana Żołkiewskiego znajdował się inny wielki wódz Rzeczypospolitej – pogromca Szwedów spod Kircholmu Jan Karol Chodkiewicz. Czekając na buntowników, hetman Żółkiewski zajął miejsce na łagodnym wzgórzu i zwróciwszy się w stronę południowo-zachodnią okrążył Zebrzydowskiego. Wzgórze to znajduje się obecnie w odległości około 3 km od DK nr 7 w Orońsku. Rokoszanie zaś, stojąc w okolicy podmokłych terenów nie mieli dużego pola manewru. Podczas bitwy obie walczące strony przede wszystkim chciały ranić przeciwnika. Ostatecznie w wyniku bitwy rokoszanie zostali pokonani, ale Zygmunt III Wazy odniósł tylko „pyrrusowe zwycięstwo”. Nigdy bowiem nie udało mu się wzmocnić władzę królewską, ani pozbawić szlachty choć części przywilejów. Dzisiaj, w miejscu stoczonej bitwy stoi metalowy słup na pamiątkę tamtych dramatycznych wydarzeń.

Co ciekawe także 5 lipca, ale 1809 rozpoczął się – nazwijmy to umownie „szydłowiecki wątek” – wojny polsko-austriackiej. Tego dnia rozpoczęła się ofensywa z rejonu Radomia wojsk Księstwa Warszawskiego pod dowództwem księcia Józefa Poniatowskiego w kierunku południowym. Sam książę kwaterował w tych dniach nawet na szydłowieckim zamku, co upamiętnia wmurowana przy bramie głównej na dziedziniec tablica.