2018-11-14

Imieniny: Celiny i Waleriana

Kultura na podzamczu

by Bartosz Kaluga on Październik 15, 2013

Jaka jest kultura w Szydłowcu? Kto prowadzi w mieście działania kulturalne i co przez to rozumie? Czy w mieście istnieje kultura, której nie widać? To pytania, które pojawiły się podczas projektowania i realizacji badania KIERUNEK KULTURA 2013, prowadzonego w ramach Mazowieckiego Obserwatorium Kultury.

Wprowadzenie do raportu z badań uczestnictwa w kulturze w Szydłowcu

Jaka jest kultura w Szydłowcu? Kto prowadzi w mieście działania kulturalne i co przez to rozumie? Czy w mieście istnieje kultura, której nie widać? To pytania, które pojawiły się podczas projektowania i realizacji badania KIERUNEK KULTURA 2013, prowadzonego w ramach Mazowieckiego Obserwatorium Kultury.

Załóżmy szerokie rozumienie kultury. Takie, w którym każdy z nas może przyjmować dowolną rolę: twórcy, uczestnika, widza, organizatora, badacza. W teorii powiedzielibyśmy o kulturze inkluzywnej, w praktyce przypatrzmy się jak sami spędzamy wolny czas. Od chwil, w których przy przygotowywaniu śniadania słuchamy radia, przez zaangażowanie w organizację szkolnych przedstawień, kiedy pomagamy dziecku nauczyć się roli, przez regularne spotkania ze znajomymi, podczas których prowadzimy ożywione dyskusje, lub niemal w milczeniu rozgrywamy pasjonującą partię jakiejś gry. W niemal każdej sytuacji uczestniczymy w kulturze. W różnych rolach, wykorzystując różne kody i schematy. Nie zawsze pamiętając, że nasza aktywność może być potraktowana właśnie w takich kategoriach.

W przypadku Szydłowca, symbolicznie nad miejską kulturą góruje Zamek. Mieszczące się w nim Centrum Kultury ogniskuje aktywności kulturalne i stanowi główną arenę uczestnictwa w kulturze. Koncerty, spotkania, festiwale. Jednak czy w codziennym myśleniu i zachowaniu Szydłowian funkcjonują inne przestrzenie? Czy pamiętają, że kultura dzieje się wokół nich, niemal w każdej chwili?

W raporcie z badania prezentować będziemy właśnie te przestrzenie i działania, które nie mieszczą się w zamkowych murach, w szkołach, na pięknym szydłowieckim rynku czy w kościele. Podejmujemy próbę zwrócenia uwagi na te miejsca i działania, które mieszczą się w szerokim rozumieniu kultury, a oficjalnie nie są jako takie identyfikowane. W roku 2012 realizowaliśmy badanie pogłębione kierowane do pracowników instytucji kultury, członków stowarzyszeń i osób najaktywniejszych. Nie mogliśmy więc ominąć Zamku. Tym razem interesowało nas przede wszystkim to, co poza nim – swoiste podgrodzia/podzamcza szydłowieckiej kultury.

Staramy się pokazać typy grup mieszkańców i miejsca przez nich wykorzystywane. Nie jest naszą intencją zmiana, bądź „poprawianie” opisywanej rzeczywistości. Poprzez zwrócenie uwagi na obszary, które czasami trudno dostrzec z perspektywy codziennych wysiłków jako bliskie (Podobne? Zbliżone?), chcielibyśmy zachęcić do dyskusji nad tym, gdzie drogi różnych podmiotów szeroko rozumianej kultury mogą się krzyżować? Co może wynikać ze współpracy, wymiany, spotkania różnych podmiotów – w nie oczywisty sposób wspólnie tworzących szydłowiecką konstelację działań kulturalnych? Dane przedstawione w raporcie powinny stanowić jedynie punkt wyjścia do szerokiej dyskusji, do której zachęcamy.

Jednocześnie chcielibyśmy serdecznie podziękować wszystkim uczestnikom warsztatów badawczych w czerwcu i lipcu 2013 r., oraz naszym informatorom, bez których obraz szydłowieckiej kultury prezentowany w raporcie nigdy by nie powstał.

ZREALIZOWANE DZIAŁANIA BADAWCZE

  • KWIECIEŃ 2012 – realizacji badań terenowych w ramach projektu KIERUNEK KULTURA 2012.
  • MAJ/CZERWIEC 2013 – przy współpracy Towarzystwa Aktywnych Kulturalnie Projektoriat przeprowadzono w dwa warsztaty badawcze z przedstawicielami szydłowieckich podmiotów kultury.
  • SIERPIEŃ 2013 – realizacja badania terenowego, w ramach którego poszukiwano grup mieszkańców działających poza instytucjonalnymi podmiotami kultury.

FORMY AKTYWNOŚCI

W raporcie wskazujemy na różne formy aktywności mieszkańców, które nie krzyżują się z działaniami oficjalnymi. Staramy się pokazać fragmenty świata kultury działkowców, hodowców gołębi, młodzieży, mieszkańców poszczególnych dzielnic. Wszystko to, z uwzględnieniem ich typowych aktywności, zwyczajowych zachowań, które pozostają niezauważone.

MIEJSCA NIEDOSTRZEGANE

Próbujemy pokazać miejsca, w których spotkamy młodzież podczas oficjalnych koncertów i imprez, ale również wtedy, kiedy powinna odrabiać lekcje. Kultura szydłowiecka nie mogłaby tez funkcjonować bez okazji do spotkań i wymiany codziennych informacji. Czy wokół lokalnego sklepu nie tworzy się prawdziwy klub dyskusyjny?

KULTURA ODPOCZYNKU

Kim są szydłowieccy pasjonaci? Osoby gotowe spędzić wiele czasu i poświęcić wiele środków narealizację swoich zainteresowań. Dlaczego utrzymują się więzi pomiędzy sportowcami-amatorami, a nie ma takiej tradycji u uczestników zajęć plastycznych? Co w czasie wolnym dzieje się na działkach i nad rzeką?

 

Zapraszamy na otwarte spotkanie podsumowujące, na którym zaprezentowany zostanie raport z tegorocznych badań Kierunek Kultura oraz podjęte zostaną tematy związane z kulturą w Szydłowcu. Spotkanie odbędzie się już w najbliższą środę, 16 października 2013 roku o godzinie 17:00 w Regionalnym Centrum Multimedialno-Bibliotecznym w Szydłowcu.

Wprowadzenie do raportu udostępnione przez: Magdalena Różycka, Dział Edukacji i Szkoleń Mazowieckie Centrum Kultury i Sztuki