2018-11-20

Imieniny: Tomasza i Tomisława

Instrumenty muzyczne i twórczość plastyczna w ludowej zwyczajowości czasu wiosennego

by Bartosz Kaluga on Kwiecień 2, 2015

Wielkopostne kołatki i terkotki, bębny, trąbki i piszczałki towarzyszące obchodom świąt, ale także wielkanocne pisanki, baranki i palmy można oglądać w Dworku Laszczyków – Muzeum Wsi Kieleckiej na wystawie „Instrumenty muzyczne i twórczość plastyczna w ludowej zwyczajowości czasu wiosennego”. Centralną część ekspozycji stanowią instrumenty muzyczne ze zbiorów Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych w Szydłowcu (20 muzealiów).

Począwszy od instrumentów, które były używane w okresie karnawału – to był czas hucznych zabaw, tańców w karczmach, którym towarzyszyły występy kapeli. W całym kraju popularne były skrzypce, jednak na terenie Kielecczyzny dominowały tzw. lipki, które jak wskazuje ich nazwa były dłubane z kawałka drewna lipowego. Skład kapeli uzupełniany był przez basy, bębenki oraz harmonie. W okresie Wielkiego Postu muzyka milkła, a skoczne dźwięki zastępowane były przez monotonne uderzenia kołatek czy terkotek. Szczególnie w Wielkim Tygodniu, kiedy na znak żałoby milkły kościelne dzwony. Święta Wielkanocne natomiast rozbrzmiewały całą paletą dźwięków. W Iłży zachował się wyjątkowy zwyczaj zwiastujący koniec postu i obwieszczający zbliżające się święta, gdzie w noc poprzedzającą Wielką Niedzielę odbywa się głośne „barabanienie”. Grupa mężczyzn organizuje pochód z wielkim siedemnastowiecznym kotłem i ośmiu mężczyzn wygrywa na nim specyficzny rytm, zatrzymują się w różnych częściach miasta i budzą mieszkańców. Na wystawie podziwiać można autentyczny kocioł datowany na koniec XVII wieku pochodzący ze zbiorów MLIM w Szydłowcu.

Wystawa prezentuje również ludową twórczość plastyczną. Począwszy od palm święconych w Kwietną Niedzielę, barwnych pisanek, słomianych baranków wielkanocnych i elementów dekoracyjnych z bibuły, po przykłady sztuki nieprofesjonalnej w postaci drewnianych rzeźb i malarstwa o tematyce związanej z wiosennymi świętami.

Uroczysta prezentacja wystawy odbyła się 29 marca 2015 roku podczas Kiermaszu Wielkanocnego organizowanego przez Muzeum Wsi Kieleckiej. Rekordowa liczba 40 wystawców z Regionu Świętokrzyskiego oraz słoneczna pogoda przyciągnęła ok 5000 odwiedzających.

Wystawa czynna do 19 kwietnia 2015 roku.