2018-11-15

Imieniny: Euzebiusza i Zdzisławy

Funkcjonowanie wspólnot gruntowych w dzisiejszej rzeczywistości prawnej (część pierwsza artykułu)

by on Sierpień 20, 2013

Aktem prawnym, który reguluje problematykę wspólnot gruntowych jest ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Ustawa nie zawiera definicji wspólnoty gruntowej, tylko wylicza nieruchomości traktowane przez ustawodawcę jako wspólnoty. W skład wspólnot gruntowych wchodzą wymienione w ustawie (w art. 1 ust. 1 pkt 1–7) nieruchomości rolne, leśne i obszary wodne:

  1. nadane w wyniku uwłaszczenia włościan i mieszczan rolników na wspólną własność, we wspólne posiadanie lub do wspólnego użytkowania ogółowi, pewnej grupie lub niektórym mieszkańcom jednej albo kilku wsi;
  2. wydzielone tytułem wynagrodzenia za zniesione służebności, wynikające z urządzenia ziemskiego włościan i mieszczan rolników, na wspólną własność, we wspólne posiadanie lub do wspólnego użytkowania gminie, miejscowości albo ogółowi uprawnionych do wykonywania służebności;
  3. powstałe w wyniku podziału pomiędzy zespoły mieszkańców poszczególnych wsi gruntów, które nadane zostały przy uwłaszczeniu włościan i mieszczan rolników mieszkańcom kilku wsi na wspólną własność, we wspólne posiadanie lub do wspólnego użytkowania;
  4. użytkowane wspólnie przez mieszkańców dawnych okolic i zaścianków oraz należące do wspólnot urbarialnych i spółek szałaśniczych;
  5. otrzymane przez grupę mieszkańców jednej lub kilku wsi na wspólną własność i do wspólnego użytkowania w drodze przywilejów i darowizn bądź nabyte w takim celu;
  6. zapisane w księgach wieczystych (gruntowych) jako własność gminy (gromady), jeżeli w księgach tych istnieje wpis o uprawnieniu określonych grup mieszkańców gminy (gromady) do wieczystego użytkowania i pobierania pożytków z tych nieruchomości;
  7. stanowiące dobro gromadzkie (gminne), będące we wspólnym użytkowaniu na terenach województw rzeszowskiego, krakowskiego oraz powiatu cieszyńskiego województwa katowickiego.

W większości przypadków prawo do wspólnoty było związane z faktem posiadania gospodarstwa. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy uprawnienia do udziałów we wspólnocie gruntowej, mają osoby fizyczne lub osoby prawne posiadające gospodarstwo rolne, jeżeli w ciągu ostatniego roku przed dniem wejścia w życie ustawy faktycznie korzystały z tej wspólnoty. Jeżeli w skład wspólnoty wchodziły lasy, grunty leśne lub nieużytki przeznaczone do zalesienia, uprawnionymi do udziału we wspólnocie były osoby fizyczne zamieszkujące na terenie miejscowości albo osoby zamieszkujące na terenie innej miejscowości, a prowadzące gospodarstwo rolne, chyba że w okresie 5 lat przed wejściem w życie ustawy faktycznie ze wspólnoty nie korzystały.

Projekt wykazu uprawnionych i wielkości udziałów we wspólnocie gruntowej sporządza właściwy wójt (burmistrz, prezydent miasta). Zgodnie z art. 9 ww. ustawy udziały poszczególnych uprawionych we wspólnocie gruntowej określa się w idealnych (ułamkowych) częściach.

Artykuł powstał w ramach projektu „Inkubujemy Wspólnoty Gruntowe” dofinansowanego ze środków Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich. Celem projektu jest zwiększenie aktywności ekonomiczno-społecznej członków wspólnot gruntowych na terenie woj. mazowieckiego poprzez przekazanie im kompleksowego wsparcia: szkoleń, warsztatów i doradztwa specjalistycznego z zakresu wspólnot gruntowych oraz ekonomii społecznej. Projekt zakłada realizację cyklu szkoleń, warsztatów i doradztwa m.in na temat porządkowania stanu prawnego wspólnot, ustalania nieruchomości stanowiących mienie, sporządzania projektu wykazu uprawnionych oraz wielkości udziałów we wspólnocie gruntowej, zakładania spółek, opracowania statutu, gospodarowania mieniem, ekonomii społecznej. Szkolenia odbędą się w gminach, w których występują wspólnoty. Wspólnoty gruntowe mogą być zgłaszane do projektu zarówno przez osoby indywidualne, jak i urzędy gmin. Z obszaru jednej gminy może zostać zgłoszonych kilka wspólnot gruntowych. Projekt realizowany jest w okresie 1.06.2013-31.12.2013 r. przez Stowarzyszenie Aktywni z Gąsaw Rządowych oraz Urząd Gminy Jastrząb.

„Więcej informacji na temat projektu oraz wspólnot gruntowych znajdziecie Państwo na stronie internetowej www.wspolnotygruntowe.pl. Artykuł powstał dzięki uprzejmości Stowarzyszenia Aktywni i przekazanym przez nie materiałom.

grafika do e-maila ver 2